Câu 6 (Trang 41 – sách giáo khoa (SGK)) Đọc đoạn trích Tức nước vỡ bờ, chú ý những từ ngữ in...
Câu 6 (Trang 41 – sách giáo khoa (SGK)) Đọc đoạn trích Tức nước vỡ bờ, chú ý những từ ngữ in đậm.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:
- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!
Hoảng quá, anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và lăn đùng ra đó, không nói được câu gì. Người nhà lí trưởng cười một cách mỉa mai:
- Anh ta lại sắp phải gió như đêm qua đấy!
Rồi hắn chỉ luôn vào mặt chị Dậu:
- Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không? Đấy! Chị hãy nói với ông cai, để ông ấy ra đình kêu với con cho! Chứ ông lí tôi thì không cso quyền dám cho chị khất thêm một giờ nào nữa.
Chị Dậu run run:
- Nhà cháu đã túng lại phải đóng cả suất sưu của chú nó nữa, nên mới lôi thôi như thế. Chứ cháu có dám bỏ bễ tiền sưu của nhà nước đâu? Hai ông làm phúc nói với ông lí cho cháu khất...
Cai lệ không để cho chị được nói hết câu, trợn ngược hai mắt, hắn quát:
- Mày định nói cho cha mày nghe đấy à? Sưu của nhà nước mà dám mở mồm xin khất?
Chị Dậu vẫn thiết tha:
- Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông có chửi mắng cũng đến thế thôi. Xin ông trông lại!
Cai lệ giọng vẫn hầm hè:
- Nếu không có tiền nộp sưu cho ông bây giờ, thì ông sẽ dỡ cả nhà mày đi, chửi mắng thôi à!
Rồi hắn quay ra bảo anh người nhà lí trưởng:
- Không hơi đâu mà nói với nó, trói cổ thằng chồng nó lại, điệu ra đình kia!
Người nhà lí trưởng hình như không dám hành hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự gì, hắn cứ lóng ngóng, ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói. Đùng đùng, cai lệ giật phắ cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu.
Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn:
- Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!
- Tha này! Tha này!
Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch rồi lại sấn đến để trói anh Dậu.
Hình như tức quá không thể chịu được nữa, chị Dậu liều mạng cự lại:
- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!
Cai lệ tát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.
Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
- Mày trói chồng bà đi, bà cho mày xem!
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Các từ ngữ xưng hô trong đoạn trích trên được ai dùng và dùng với ai? Phân tích vị thế xã hội, thái độ, tính cách của từng nhân vật qua cách xưng hô của họ. Nhận xét sự thay dổi cách xưng hô của chị Dậu và giải thích lí do của sự thay đổi đó.
- Câu 1 (Trang 39 – sách giáo khoa (SGK)) Có lần, một giáo sư Việt Nam nhận được thư mời dự đám cưới...
- Câu 2 (Trang 40 – sách giáo khoa (SGK)) Trong các văn bản khoa học, nhiều khi tác giả của văn bản...
- Câu 3 (Trang 40 – sách giáo khoa (SGK)) Đọc đoạn trích trong Thánh Gióng. Phân tích từ xưng hô mà...
- Câu 4 (Trang 40 – sách giáo khoa (SGK)) Phân tích cách dùng từ xưng hô và thái độ của người nói...
- Câu 5 (Trang 40 – sách giáo khoa (SGK)) Đọc đoạn trích từ Những năm tháng không thể nào quên (Võ...
- Phần tham khảo mở rộngCâu 1:Trình bày những nội dung chính trong bài: " Xưng hô trong hội...
Sự thay đổi cách xưng hô của chị Dậu từ 'chồng tôi' đến 'chồng bà' đáng chú ý, cho thấy sự tự tin, quyết đoán của cô khi đặt ra yêu cầu và phản kháng. Sự thay đổi này có thể do cảm giác bị đe dọa và muốn bảo vệ chồng của mình khỏi sự bạo động của Cai lệ.
Phân tích vị thế xã hội và tính cách của từng nhân vật qua cách xưng hô: Cai lệ sử dụng cách xưng 'mày' với chị Dậu, thể hiện sự coi thường, hạ thấp vị thế của cô. Chị Dậu đối với Cai lệ thể hiện sự phản kháng và tự lập bằng cách sử dụng cách xưng 'ông'.
Trong đoạn trích trên, các từ ngữ xưng hô được các nhân vật sử dụng là 'ông', 'chị', 'mày', 'bà', 'anh', 'chồng'.