Trang 122 sách giáo khoa (SGK) Vật lí lớp 9Trên hình 45.2 cho biết vật AB được đặt vuông góc...
Câu hỏi:
Trang 122 sách giáo khoa (SGK) Vật lí lớp 9

Trên hình 45.2 cho biết vật AB được đặt vuông góc với trục chính của thấu kính phân kì có tiêu cự f = 12cm. Điểm A nằm trên trục chính và cách quang tâm O một khoảng OA = 24cm.
+ Hãy dựng ảnh A'B' của vật AB tạo bởi thấu kính đã cho.\
+ Dựa vào hình vẽ, hãy lập luận để chứng tỏ rằng ảnh này luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính.
Câu trả lời:
Người trả lời: GV. Đỗ Thị Đức
Để dựng ảnh A'B' của vật AB, ta vẽ tia sáng từ A đi qua thấu kính paraxial và gặp tia phụ F, lấy giao điểm của tia sáng và thấu kính là A', sau đó kết hợp với tia từ B đi qua thấu kính và gặp tia phụ F', lấy giao điểm của tia và thấu kính là B'. Để chứng minh rằng ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính, ta có thể sử dụng lập luận sau:- Từ hình vẽ, ta thấy tia sáng từ A đi qua thấu kính tạo ra tia phụ đến tiêu điểm F, và tia từ B đi qua thấu kính tạo ra tia phụ luận đạo đi qua tiêu điểm F'. - Cả hai tia phụ gặp nhau tại ảnh A' và B' của vật AB. - Do vật AB được đặt nằm trên trục chính và cách quang tâm một khoảng OA = 24cm, nên A và B nằm ở hai bên trục chính và cách quang tâm O một khoảng đối đưa nhau, khi đó ảnh A' và B' cũng nằm ở hai bên trục chính và cách F, F' một khoảng đối đưa nhau.- Do đó, dựa vào tính chất này, ta có thể chứng minh rằng ảnh A' và B' luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính.Vậy đáp án hoàn chỉnh cho câu hỏi trên là:"Từ hình vẽ, ta thấy dù di chuyển vật ra xa hoặc gần, đường BK luôn không đổi, do đó FK là đường kéo dài của tia ló không đổi. Chỉ có BO thay đổi nhưng luôn cắt FK tại một điểm, do đó B' luôn nằm trong đoạn FK. Vì vậy, ảnh A' luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính."
Câu hỏi liên quan:
- Hướng dẫn trả lời các câu hỏi giữa bàiTrang 122 sách giáo khoa (SGK) Vật lí lớp 9Bố trí thí...
- Trang 122 sách giáo khoa (SGK) Vật lí lớp 9Dựa vào kiến thức đã học ở bài trước, hãy nêu cách...
- Trang 123 sách giáo khoa (SGK) Vật lí lớp 9Đặt vật AB trước một thấu kính có tiêu cự f =...
- Hướng dẫn giải các bài tập cuối bàiCâu 6: Trang 123 sách giáo khoa (SGK) Vật lí lớp 9Từ bài...
- Câu 7: Trang 123 sách giáo khoa (SGK) Vật lí lớp 9Vận dụng kiến thức hình học, tính khoảng...
- Câu 8: Trang 123 sách giáo khoa (SGK) Vật lí lớp 9Hãy trả lời câu hỏi nêu ra ở phần mở bài:"...
Như vậy, dựa vào hình vẽ và công thức trên, ta có thể chứng minh rằng ảnh A'B' của vật AB luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính.
Để chứng tỏ rằng ảnh A'B' luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính, ta có thể sử dụng công thức $rac{1}{f} = rac{1}{OA} + rac{1}{OA'}$, với f là tiêu cự của thấu kính.
Do vật AB đặt vuông góc với trục chính và A nằm trên trục chính, nên ảnh A'B' cũng sẽ nằm trên trục chính.
Tia phản xạ từ thấu kính sẽ đi qua tiêu điểm F, sau đó chuyển hướng và gặp vật AB để tạo thành ảnh A'B'.
Tia tới đi qua tâm O nên không bị lệch hướng và sẽ đi tiếp theo hướng mà không đổi.