Giải bài tập Hoá học 11 Chân trời sáng tạo bài 17 Phenol

MỞ ĐẦU

Hexylresorcinol là chất có tính gây tê cục bộ, tính khử trùng và tẩy giun, dung dịch hexylresorcinol 0,1% dùng để súc miệng có tác dụng diệt khuẩn. Hexylresorcinol là hợp chất của phenol, cùng với số một số phenol và dẫn xuất phenol khác có tác dụng khử trùng, diệt nấm mốc. Một số phenol có khả năng chống oxi hóa, được sử dụng trong bảo quản thực phẩm, mĩ phẩm như E320, E321

Phenol là gì? Phenol có cấu tạo, tính chất và ứng dụng trong những lĩnh vực nào?

1. KHÁI NIỆM VÀ CẤU TRÚC

Tìm hiểu khái niệm phenol

Thảo luận 1. Quan sát các hợp chất phenol, cho biết đặc điểm của nhóm OH giống và khác nhóm OH trong phân tử alcohol như thế nào?

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo và hình dạng phân tử phenol 

Thảo luận 2. Quan sát công thức cấu tạo của phenol, cho biết các vị trí giàu mật độ electron trong vòng benzene. Nhóm phenyl hút electron, làm ảnh hưởng như thế nào đến liên kết O - H? 

Luyện tập. Chất nào sau đây thuộc loại phenol?

2. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

Tìm hiểu tính chất vật lí của phenol 

Thảo luận 3. Đọc thông tin trong bảng 17.1 và hình 17.2, so sánh nhiệt độ nóng chảy của phenol và các chất còn lại. Giải thích.

3. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1. Phản ứng thế nguyên tử hydrogen của nhóm OH: Tính acid

Tìm hiểu tính acid của phenol 

Thảo luận 4. So sánh khả năng phản ứng của phenol với ethanol khi tác dụng với NaOH

Thảo luận 5. Tiến hành thí nghiệm 1, quan sát khả năng hòa tan của phenol trong nước. Nêu hiện tượng và giải thích kết quả thí nghiệm.

Thảo luận 6. Tiến hành thí nghiệm 2, nêu hiện tượng thí nghiệm quan sát được.

Luyện tập. Từ kết quả thí nghiệm 1, khi thêm tiếp khoảng 1 mL dung dịch HCl vào ống nghiệm (2), lắc đều và để ổn định. Quan sát thấy chất lỏng phân thành hai lớp như ống nghiệm (1). Giải thích hiện tượng theo mô tả 

2. Phản ứng thế nguyên tử hydrogen của vòng benzene

Tìm hiểu phản ứng thế nguyên tử hydrogen của vòng benzene

Thảo luận 7. Tiến hành thí nghiệm 3, nêu hiện tượng quan sát được và giải thích kết quả thí nghiệm 

Luyện tập 2. Hai chất o - nitro - phenol và p - nitro - phenol được dùng trong sản xuất thuốc diệt trừ nấm mốc và sâu bọ. Viết phương trình hóa học của phản ứng điều chế o - nitro - phenol và p - nitro - phenol  từ phenol và dung dịch HNO₃ loãng phản ứng xảy ra ở nhiệt độ thường.

4. ỨNG DỤNG VÀ ĐIỀU CHẾ

Tìm hiểu ứng dụng của phenol

Tìm hiểu cách điều chế phenol

Thảo luận 8. Liệt kê một số ứng dụng khác của phenol trong đời sống sản xuất y học 

Vận dụng. Chất bảo quản thực phẩm được dùng phổ biến trong ngành thực phẩm chế biến sẵn. Các chất BHA, BHT thường dùng cho các sản phẩm đóng hộp, thực phẩm đóng gói, nước chấm, nước giải khát,... Bên cạnh lợi ích trong bảo quản thực phẩm, các chất này cũng gây hại cho sức khỏe con người nếu sử dụng thời gian dài. Hãy nêu quan điểm của em về vấn đề sử dụng các thực phẩm chế biến sẵn

BÀI TẬP 

Bài tập 1. 

a) Viết công thức phân tử và công thức cấu tạo của phenol đơn giản nhất.

b) Phenol phản ứng với dung dịch potassium hydroxide. Tên của loại phản ứng này là gì? Viết phương trình hóa học của phản ứng.

Bài tập 2. Viết công thức cấu tạo của các đồng phân Phenol có công thức C7H8O. Tên các đồng phân đó

Bài tập 3. Giải thích vì sao phenol có phản ứng thế với dung dịch bromine dễ dàng hơn benzene.

Bài tập 4. Aspirin được dùng trong dùng để hạ sốt và giảm đau nhẹ đến trung bình do tình trạng đau nhức cơ, răng, cảm lạnh đau đầu và sưng tấy do viêm khớp phương trình hóa học điều chế Aspirin từ salicylic acid

a) Salicylic acid chứa những nhóm chức nào?

b) Nhóm chức nào của salicylic acid đã tham gia phản ứng trên?