Giải bài tập Khoa học 4 chân trời sáng tạo bài 4 Thành phần và tính chất của không khí

Khởi động:

Em hãy hít vào thật sâu, đặt bàn tay trước mũi và sau đó thở ra. Em cảm nhận được gì?

Khám phá:

a) Thí nghiệm: “Bắt không khí"

Chuẩn bị:

Túi ni lông tự huỷ sinh học có kích thước bất kì, dây cao su.

Thực hiện:

Mở miệng túi và hứng không khí ở bất kì vị trí nào trong lớp học. Sau đó, dùng dây cao su buộc kín miệng túi lại.

Thảo luận:

• Không khí có trong túi không? Vì sao em biết?
• Theo em, không khí có ở đâu?

b) Nhúng miếng mút xốp khô vào nước. Dùng tay bóp mạnh, em quan sát thấy hiện tượng gì (hình 3)? Giải thích.

c) Quan sát các hình sau và trả lời câu hỏi:

• Nhờ có yếu tố nào trong môi trường mà cá vàng và giun đất hô hấp bình thường?
• Các con vật lấy không khí từ đâu?

Cùng thảo luận:

• Quan sát hình 6 và giải thích vì sao có bong bóng nổi lên khi nhúng chìm chai rỗng không đóng nắp vào trong nước.
• Không khí còn có ở những đâu?

2. Một số tính chất của không khí:

Khám phá 1:

• Thí nghiệm: “Không khí có màu, mùi và vị không?”

Thực hiện:

- Hứng không khí bằng túi ni lông tự huỷ sinh học và buộc miệng túi lại.

- Dùng đầu nhọn của tăm châm thủng một lỗ trên túi như hình 7.

Thảo luận:

Quan sát hiện tượng và trả lời câu hỏi:

- Ghé mặt vào gần lỗ thủng, em cảm nhận có hiện tượng gì?

- Rút ra kết luận về màu sắc, mùi, vị của không khí mà em quan sát, cảm nhận được.

• Làm tương tự như trên nhưng nhỏ một vài giọt dầu gió vào bên trong túi ni lông trước khi hứng không khí. Em ngửi thấy mùi gì từ phần không khí thoát ra ở vị trí lỗ thủng trên túi? Đó có phải là mùi của không khí không?

Khám phá 2:

Quan sát hình dạng của các đồ vật đã được bơm đầy không khí, cho biết không khí có hình dạng cố định không? Vì sao?

Khám phá 3:

Thí nghiệm: “Không khí có thể nén lại và giãn ra không?"

Chuẩn bị:

Một bơm tiêm.

Thực hiện:

• Kéo ruột bơm tiêm lên nấc cuối cùng để rút đầy không khí (hình 9a).
• Bịt ngón tay vào đầu của vỏ bơm tiêm, đẩy ruột bơm tiêm vào hết cỡ (hình 9b).
• Thả tay nhưng vẫn tiếp tục bịt đầu vỏ bơm tiêm (hình 9c).

Thảo luận:

• Quan sát hiện tượng, sử dụng các từ "nén lại" và "dãn ra" để mô tả hiện tượng ở hình 9b và 9c.

• Rút ra kết luận về các tính chất chung của không khí.

Luyện tập:

Con người đã ứng dụng một số tính chất của không khí vào trong đời sống như thế nào?

Vận dụng:

Quan sát cách người thợ sửa xe đạp xác định vị trí lỗ thủng trên săm xe sau khi bơm đầy không khí. Vì sao người thợ phát hiện được lỗ thủng?

3. Thành phần của không khí:

Khám phá 1:

• Quan sát biểu đồ sau và cho biết không khí bao gồm những khí nào?

• Ngoài ra trong không khí còn chứa những gì?

Khám phá 2:

Thí nghiệm: “Trong không khí có hơi nước không?"

Chuẩn bị:

Hai cốc thuỷ tinh, một lọ phẩm màu, hai đĩa sứ, nước đá, nước lọc.

Thực hiện:

Bố trí thí nghiệm như hình 12.

• Cốc 1: Rót nước lọc vào cốc, pha 1 giọt đến 2 giọt màu thực phẩm và cho thêm nước đá.
• Cốc 2: Chỉ chứa nước lọc.
• Sau khoảng 5 phút, quan sát bề mặt bên ngoài và đĩa lót của mỗi cốc.

Thảo luận:

• Bề mặt bên ngoài của cốc nào có nước? Đĩa lót dưới cốc nước nào khô ráo?
• Vì sao bề mặt ngoài của cốc 1 có các hạt nước nhỏ bám vào? Hiện tượng này chứng tỏ trong không khí có gì?

Luyện tập:

Giải thích vì sao có những hiện tượng như trong các hình 13 và 14.

Khám phá 3:

Chuẩn bị:

Cây nến, bật lửa, cốc thuỷ tinh (cao hơn cây nến).

Thực hiện:

Đốt cây nến và úp cốc thuỷ tinh che kín cây nến. Quan sát hiện tượng.

Thảo luận:

• Giải thích vì sao cây nến bị tắt sau một thời gian.
• Nếu thay cốc thuỷ tinh lớn hơn thì thời gian cháy của cây nến có thay đổi không? Giải thích.

Vận dụng:

Quan sát các hình dưới đây và giải thích vì sao cần làm như vậy.